دولت نهم ، دولت کوشش و خطا

برکناری دو وزیر دیگر باز هم بازار شایعات سیاسی را داغ کرد. خصوصا اینکه این اتفاق در آستانه انتخابات مجلس رخ می دهد. تا جایی که حسین آفریده نایب رئیس کمیسیون انرژی مجلس هفتم گفت:آقای باهنر نایب رئیس مجلس اعلام کرده که رئیس جمهوری با مجلس در خصوص برکناری هامانه با مجلس مشورت کرده اما تاکنون هیچ بحثی و مشورتی در کمیسیون در این خصوص با رئیس جمهور نشده است. و ادامه داد: طرح این موضوع از سوی آقای باهنر نشان می‌دهد که رئیس جمهور با وی مشورت کرده نه با مجلس و به نظر می‌رسد شائبه تامین منابع انتخاباتی از طریق وزارت نفت دور از ذهن نباشد. 

 این تغییرات از چند دیدگاه قابل بررسی و تامل است :

۱- کاهش امنیت روانی: این کاهش امنیت هم نکات مثبت دارد و هم منفی . در یک نگاه شاید به نظر برسد که ترسیدن وزرا از برکناری سبب مراقبت و عملکرد بهتر آنان خواهد شد ولی از سوی دیگر سبب خواهد شد استقلال رای خود را از دست بدهند و با اعمال نفوذ رییس جمهور و اطرافیان او در وزارتخانه متبوع  مقابله ننمایند. البته در دولت احمدی نژاد و با اخلاقی که از وی سراغ داریم بایستی وزرا چنین باشند تا مورد پسند وی قرار بگیرند.

۲-کوشش و خطا در انتخاب مدیران: ظاهرا عدم وجود تیمی منسجم جهت اداره کشور که ناشی از نداشتن حزب منسجم توسط احمدی نژاد است سبب شده است تا سفارش های مختلف از اطراف و افراد ذی نفوذ سبب بروز نوعی سیاست کوشش و خطا در دولت شود و احمدی نزاد به طور مثال ۲ سال وزیری را بر سر کار می گذارد که تازه و پس از گذشت نیمی از دوره خود متوجه عدم لیاقت وی می شود. این استراتژی کوشش و خطا نیازمند دوره ای چهل ساله برای ریاست جمهوری است و چهار سال متاسفانه خیلی کم است.

۳-شهامت احمدی نژاد: اگر بخواهیم به قوی ترین جنبه مثبت این اقدام نیز بپردازیم باید به شهامتی که وی در تغییرات دارد اشاره کنیم که در دولتهای قبلی اصلا مشاهده نمی شد. البته نباید فراموش کنیم که این شهامت ممکن است گاهی به قیمت بدتر شدن اوضاع تمام شود.

۴-مبارزه با مفاسد اقتصادی: دو وزارتخانه مذکور مهمترین قسمتهای کشور هستند که زیر مجموعه آنان  دچار فساد مالی و اقتصادی هستند و عدم توفیق ایشان در رفع این مشکلات می تواند دلیل مهمی در برکناری این وزرا باشد. احتمال اعمال نارضایتی رهبری را نیز در این قضیه نمی توان نادیده گرفت.

۵- دهن کجی به مجلس: با نگاهی به سوابق انتخاب شدن این دو وزیر متوجه خواهیم شد که وزیر نفت وزیر تحمیلی مجلس بود و وزیر صنایع نیز از حمایت شوندگان فراکسیون اکثریت مجلس است. این برکناری می تواند دهن کجی بزرگی به اصولگرایان اکثریت مجلس محسوب شود.

۶-زهر چشم برای وزیران دیگر:با این اقدام، وزیران دیگر کابینه باید بدانند در صورت تخطی از سیاستهای احمدی نژاد بایستی کابینه را ترک کنند. 

احمدی نژاد به عنوان غیر قابل پیش بینی ترین رییس جمهور تاریخ انقلاب گاهی کارهایی می کند که قرینه آن در سالیان اخیر وجود نداشته و پیش بینی و تحلیل آن را برای همگان سخت کرده است. مخصوصا استراتژیستهای کشورهای دیگر را دچار سردرگمی نموده است که سیاست چراغ خاموش وی را چگونه مهار نمایند.     

همه ناراحت از نزدیکی ایران و امریکا

وقتی ایران در حکومت پهلوی دوم  ژاندارم منطقه و نزدیکترین متحد امریکا بود- کشورهای عربی و همسایه که در آن موقع از قدرت چندانی برخوردار نبودند به ایران حسودی می کردند و آرزو می کردند در جایگاه ایران قرار بگیرند. اما پس از انقلاب ایران با استراتژی جدید خود در سیاست خارجه امریکا را از لیست کشورهای طرف رابطه خود حذف کرد تا این کشورها بدون هیچ تلاشی به آرزوی خود برسند.

امروز خبر دور دوم مذاکرات ایران و عراق و امریکا منتشر شد. با نگاهی گذرا به این نتیجه می رسیم که اکثر کشورها و گروههای دنیا از حسنه شدن روابط ایران و امریکا هراس دارند از جمله آنان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱-اسراییل: اسراییل شاید ناراحت ترین کشور خواهد بود در زمانی که روابط ایران و امریکا حسنه شود. اسراییلی ها در صورتی بقای خود را تضمین شده می بییند که امریکا در مقابل دشمن درجه یک آنها ایستاده باشد نه در کنار وی .

۲-کشورهای عربی: بزرگترین متحدان امریکا در منطقه قطر و امارات هستند و همچنین عربستان که در صورت حسنه شدن روابط- ضرر بزرگی متحمل می شوند و شاید دلیل اختلافات جدیدی که دائم به آن دامن می زنند همین باشد.

۳-آذربایجان و ترکیه: این دو کشور اکنون به یکی از حیات خلوتهای مهم امریکا در منطقه تبذیل شده اند و امریکا در صورت حسنه شدن روابط با ایران کمتر به آنها نیاز خواهد داشت و پایگاههای نظامی خود را دیگر تقویت نمی نماید که به ضرر این کشورها تمام می شود.

۴-فروشندگان تسلیحات نظامی: شمارش معکوسی که این تاجران برای سود کلان ناشی از جنگ ایران و امریکا شروع کرده بودند با این اتفاق نقش بر آب می شود.

۵-کشورهای اتحادیه اروپا: کشورهای اتحادیه اروپا در سالیان اخیر به عنوان دلالانی که به عنوان واسطه ایران و امریکا عمل می کردند کارشان از سکه می افتد. از سوی دیگر روابط گسترده آنان خصوصا در حوزه انرژی نیز دچار مخاطره می شود.

۶-چین و روسیه: این دو کشور آنقدر از بابت مشکلات ایران و امریکا از امریکا باج گرفته اند که به این نان مفت عادت کرده اند. خصوصا در قضیه هسته ای خدا می داند رای علیه ایران را با چه قیمت گزافی به امریکا فروختند. ایشان اصلا از حسنه شدن روابط  خشنود نیستند.

خوب اینطوری که به نظر می رسد همه از این رابطه ناراضی اند. پس بهتر است تا این دو کشور هم کاملا عاقلانه با هم همچنان دشمن باشند تا خیال همه راحت باشد.

از افزایش قیمت نفت خوشحال نباشید!

افزایش قیمت نفت در ماههای اخیر و خصوصا در روزهای اخیر به یکی از مسایل مورد بحث محافل اقتصادی و سیاسی تبدیل شده است. اما آیا به راستی افزایش بی سابقه قیمت نفت به چه دلیلی شکل گرفته و آیا به نفع ماست یا خیر بحثی است که امروز قصد دارم به آن بپردازم.

افزایش تقاضای نفت در جهان که حاکی از حضور فعال محصولات نفتی در تامین انرژی جهان است مهمترین دلیل افزایش قیمت نفت قلمداد می شود اما در این میان بعضی معتقدند امریکا به عمد قیمت نفت را تقویت کرده است. در هر صورت به چند دلیل معتقدم بالا بودن قیمت نفت به نفع ما نیست و ضررهای زیادی دارد:

-متکی تر نمودن اقتصاد به نفت: به یاد بیاورید مقطع زمانی که در زمان ریاست جمهوری خاتمی قیمت نفت به زیر ده دلار در هر بشکه رسید. در آن سالها اقتصاد ما به ناچار صادرات غیر نفتی خود را افزایش داد و به اوج اتکا خود به این محصولات رسید. طبیعی است با وجود منابع نفتی تلاش کمتری در کشور به منظور استقلال اقتصاد از نفت شکل می گیرد.

- افزایش نقدینگی :  تورم ناشی از افزایش نقدینگی در دست مردم و دولت باعث خواهد شد رشد اقتصادی حاصل از افزایش درآمد کشور کاهش یابد. حاتم بخشیهای دولت در اعطای تسهیلات بانکی و سایر بودجه های جاری سبب تورم شدید شده و خواهد شد.

-مصرف زدگی در جامعه: با افزایش نقدینگی و واردات بی حد محصولات خارجی به کشور مصرف گرایی به شدت افزایش می یابد و مردم ما پولهای زیادی را به جیب تولیدکنندگان بنجلهای خارجی سرازیر می کنند. اثرات فرهنگی مرتبط با این مصرف زدگی نیز بسیار نگران کننده است و سبب افزایش آسیب های اجتماعی می گردد.

- تورم جهانی: بی شک افزایش بی سابقه قیمت نفت سبب بروز تورم جهانی خواهد شد که اثرات آن به ما هم بر می گردد. خصوصا اینکه ما واردکننده بسیاری محصولات پتروشیمی نیز هستیم.

-خطر کاهش ناگهانی قیمت: قطعا افزایش کاذب سبب فرو ریختن ناگهانی قیمت خواهد شد. دلیل این واقعه رو آوردن کشورها به انرژی های دیگر و تعطیل شدن پالایشگاههایی است که در اثر عدم وجود بهره وری تعطیل می شوند.

به این دلایل معتقدم نباید زیاد از افزایش قیمت نفت خوشحال و سر مست بود و بایستی به برنامه ریزی بیشتر اهمیت دهیم.